Hoe houden we Nederland leefbaar nu de zeespiegel stijgt?
Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging heeft dat onderzocht. Lees hier wat eruit is gekomen.
De zeespiegel stijgt. Nederland veilig en leefbaar houden, gaat meer geld en ruimte kosten. We moeten continu werken aan de bescherming tegen overstromingen en leren leven met minder zoetwater.
Wat gebeurt er bij zeespiegelstijging?
Golven en stromingen halen meer zand weg uit de kustzone. Als we niets extra's doen, verliezen we land.
Stormvloeden worden hoger. Als we niets extra's doen, wordt de kans op een overstroming steeds groter.
Via de zee komt meer zout water in onze zoete meren, rivieren en polders. Door klimaatverandering is er 's zomers minder rivierwater beschikbaar. Die combinatie leidt tot extra verzilting, vooral in droge perioden.
Hoe gaan we hiermee om?
Zandsuppleties
We moeten steeds meer zand langs de kust suppleren om landverlies te voorkomen. We moeten er nu voor zorgen dat er genoeg zand beschikbaar blijft in de drukke Noordzee.
Dijkversterkingen
We moeten de dijken steeds hoger en breder maken. Dat kost naast zand en klei ook ruimte. Die ruimte moeten we nu vrijhouden.
Omgaan met verzilting
We kunnen niet voorkomen dat het water in kustprovincies zouter wordt. Dat proces is al begonnen. We moeten het landgebruik aanpassen.
Vanaf een halve meter zeespiegelstijging ontstaan steeds meer knelpunten.
We moeten ons voorbereiden op keuzes die grote impact hebben. Een paar voorbeelden:
We worden steeds afhankelijker van pompen om Nederland droog te houden. Dat kost energie en geld. Als we het waterpeil op het IJsselmeer verhogen, kunnen we langer doorgaan met spuien. Dan zijn wel dijkversterkingen rond het meer nodig.
We kunnen de verzilting deels beperken, bijvoorbeeld bij sluizen. Toch kunnen we het water in de kustprovincies niet overal zoet houden. We staan voor de keuze: waar houden we het zoet en waar niet?
In de regio Rotterdam komt zeespiegelstijging samen met de afvoer van rivierwater. Hoe houden we het hier veilig? Er zijn verschillende opties: bijvoorbeeld hogere stormvloedkeringen bouwen, de Nieuwe Waterweg afdammen of juist helemaal open houden. Alle opties hebben grote gevolgen voor scheepvaart, landbouw en de ruimte in de stad.
Dit soort grote keuzes zijn uitvoerbaar als we blijven investeren in een sterke basis: dijken versterken, meer zandsuppleties langs de kust, meer pompen en leren leven met minder zoet water. Op sommige plaatsen kunnen we land-waterovergangen laten meegroeien met de zeespiegelstijging.
Eind deze eeuw zijn alle stormvloedkeringen aan vervanging toe. Opties als nieuwe dammen komen in de volgende eeuw in beeld. Als we steeds voorbereid zijn, kunnen we snel handelen als het nodig is.
Leven met zeespiegelstijging begint nu
We kunnen in Nederland leven met zeespiegelstijging. Dat vraagt ingrijpende aanpassingen waar veel mensen mee te maken krijgen. Tegelijkertijd heeft iedereen er baat bij. Zo blijft Nederland leefbaar: veilig tegen overstromingen en leven met minder zoet water.
Beschouwing
Afstand houden tot
de dijk
Natuur
Verandert door minder
zoetwater
Scheepvaart
Op termijn vaker gesloten
stormvloedkeringen en langere
schuttijden
Buitendijkse Bedrijven
en bewoners
Voorbereiden op
wateroverlast
Landbouw
Aanpassen aan minder
zoet water
Hoe sneller de zeespiegel stijgt, hoe sneller we Nederland moeten aanpassen.
We kunnen de zeespiegelstijging nu nog vertragen, als we wereldwijd minder broeikasgassen uitstoten. Lukt dat, dan zijn minder ingrijpende en kostbare aanpassingen nodig. Voor onszelf en komende generaties.
Het veilig en leefbaar houden van Nederland legt in alle gevallen een toenemend beslag op de schaarse ruimte en grondstoffen als zand en klei. En we moeten leven met zoutere omstandigheden.